Kalça Protezi Ameliyatı

kalca-protezi-ameliyati

Kalça Protezi Ameliyatına Hazırlık

Ameliyattan önce ortopedi cerrahı hastayı muayene eder. Cerrah:

    • Medikal geçmişiniz ve güncel ilaçlarınız hakkında sorular sorar.
    • Ameliyat olmak için yeterince sağlıklı olduğunuzu kontrol etmek için genel fiziksel muayene yapar.
    • Eklemdeki hareket açıklığını ve çevreleyen kasların gücüne dikkat ederek kalçanızı muayene eder.
    • Kan testi, röntgen veya muhtemelen MRI testine karar verir.


Bu operasyon öncesi değerlendirmeler, ameliyat hakkında sorular sormanız için iyi bir fırsattır. Operasyon hakkında soru işaretleriniz varsa sormaktan çekinmeyin. Doktor ya da cerrahınız ameliyata hazırlık çerçevesinde egzersiz programı tavsiye edebilir. Bazı doktorlar, ameliyat öncesi sağlam bir kas yapısı ve esneklik programını izleyen kişilerin daha iyi sonuçlara ve iyileşme sürecine ulaştıklarına inanır. Buna rağmen, ilerlemiş osteoartriti olan kişilerde egzersiz programları daha az etkilidir. Doktorunuzla egzersiz programı hakkında konuşun.

Ameliyat öncesinde kıyafetlerinizin çıkarılması istenir ve hastane önlüğü giyilir. İlk gelen sağlık görevlisi anesteziyolojist olabilir. Genel anestezi ya da vücudun yarı alt kısmını uyuşturan spinal blok uygulanır. Kalça protez ameliyatında enfeksiyon ya da kan pıhtılaşması gibi muhtemel komplikasyon riski olduğu için cerrahınız ameliyat öncesi antibiyotik yakalca-protezi-ameliyati-01 da kan inceltici gibi prevantif ilaçlar verebilir.

Protez Ameliyatı Sırasında

Kalça protezini gerçekleştirmek için cerrahınız:

    • Kalçanın ön ya da yan kısımlarında doku tabakası boyunca insizyon gerçekleştirir.
    • Sağlıklı kemiğe dokunmamak suretiyle hastalıklı ve zarar görmüş kemik ve kıkırdağı alır.
    • Zarar görmüş soketi değiştirmek için protez soketi pelvik kemiğine yerleştirir.
    • Uyluk kemiğine bağlı femurun üstündeki yuvarlak yapıyı protez topuyla değiştirir.

 

Yeni yapay eklem, sağlıklı bir kalça ekleminin doğal, kaygan hareketlerini taklit etmek için tasarlanmıştır.

Kalça protez ameliyatı teknikleri gelişmektedir. Cerrahlar daha az invazif cerrahi teknikleri geliştirmeye devam ettikçe bu tekniklerin standart yöntemlere oranlara iyileşme ve ağrı sürecini azaltması umulmaktadır. Fakat standart kalça ameliyatıyla daha az invazif operasyonları karşılaştıran çalışmalar, karışık sonuçlar sunmaktadır.

Kalça Protezi Ameliyat Sonrası

Bu süreçte anestezinin etkisi geçerken hasta dinlenme odasına alınır. Hemşire veya diğer anestezi görevlileri hastanın kan basıncı, nabız, ağrı, uyanıklık ya da rahatlık derecesini ve ilaca ihtiyaç duyma durumunu gözlem altında tutar.

Kalça Protezi Ameliyatı Riskleri

Kalça protezi genellikle güvenli bir ameliyattır fakat diğer cerrahi operasyonlar gibi komplikasyonlar oluşabilir. Bazıları ciddi durumlara ulaşsa da çoğunlukla başarılı bir şekilde tedavi edilir. Kalça protezinde oluşabilecek komplikasyonlar:

Kan Pıhtılaşması: Ameliyat sırasında damarlara yapılan baskı ya da ameliyat sonrası azalmış bacak hareketleri sonucu bacaktaki damarlarda pıhtılaşma oluşabilir. Doktor, bu durumu önlemek için genellikle kan inceltici ilaçlar verir. Elastik çorap gibi basınç aletleri ve damarlardaki kan akışını artırma amacıyla egzersiz yapmak da pıhtılaşma riskini azaltır.

Enfeksiyon: İnsizyon bölgesinde ya da daha derinde yeni kalçaya yakın dokularda enfeksiyon oluşabilir. Çoğu enfeksiyon antibiyotikle tedavi edilir fakat proteze yakın ciddi enfeksiyonlar, protezin çıkarılıp yenisiyle değiştirilmesini gerektirebilir.

Çatlak: Ameliyat sırasında kalça ekleminin sağlıklı kısımlarında çatlaklar meydana gelebilir. Bazen, küçük olduğu için çatlak kendi kendine iyileşir. Daha büyük çatlaklar ameliyat sırasında tel, kablo ya da kemik dokusuyla düzeltilebilir.

Çıkık: Belli pozisyonlar yeni protezdeki yuvarlak yapının yerinden çıkmasına sebep olabilir. Bu durumu önlemek için kalça kısmında 90 derecelik eğilme gerçekleştirmeyin ve bacağın vücudun orta kesmini geçecek hareketlerden kaçının. Kalça yerinden çıkarsa, doktor atel kullanarak kalçanın yerine gelmesini sağlayabilir. Çıkık tekrarlanmaya devam ederse sabitleştirmek için ameliyat gerekir.

Gevşeme. Yeni çıkan implantlarla birlikte nadir olarak görülse de yeni eklem kemiğe sağlam bir şekilde sabitlenmemiş olabilir ya da kalçada ağrıya sebep olarak zamanla gevşeyebilir. Problemi düzeltmek için ameliyat gerekebilir.

Protezin Kırılması: Nadir olarak görülen bir başka ihtimal de yapay kalçanın ameliyattan birkaç yıl sonra kırılmasıdır. Kırık eklemi yenilemek için tekrar ameliyat gerekir.

Bacak Uzunluğunda Değişim: Cerrah durumu engellemek için gerekenleri yapar fakat bazen yeni kalça bir bacağı diğerinden daha uzun ya da daha kısa hale getirebilmektedir.

Eklem Sertleşmesi: Bazen eklem etrafındaki yumuşak sokular sertleşerek kalçanın hareket etmesini zorlaştırır (osifikasyon). Genellikle ağrıya yol açmaz. Osifikasyon riskiniz varsa doktorunuz ilaç ya da radyoterapi tavsiye edebilir.

Zamanla Aşınma ve Yırtılma: Protez kalça eklemi zamanla aşınabilir. Bu yüzden, genç ve aktifken kalça protezi geçirdiyseniz ileriki yaşlarda ikinci bir ameliyat gerekebilir. Fakat yeni materyaller implantları daha kalıcı hale getirmekte ve uzun bir süre ikinci kalça protezi ameliyatına gerek duyulmamaktadır.

Kan Pıhtılaşmasının Engellenmesi

Ameliyattan sonra bacaklarda yüksek pıhtılaşma riski bulunmaktadır. Bu komplikasyonu önlemek için muhtemel önlemler:

    • Erken hareket etme. Ameliyattan kısa süre sonra oturmak hatta değnek ya da yürüteç yardımıyla yürümeyle çalışması için hasta cesaretlendirilir. Bu prosedür muhtemelen ameliyat günü ya da ertesi günü uygulanır.
    • Baskı uygulanması. Ameliyat esnasında ve sonrasında bacaklarınıza, kan basıncı manşetine benzer elastik baskı çorapları ya da şişirilebilir manşonlar takılabilir. Şişirilmiş manşonların uyguladığı baskı sayesinde kanın bacak damarlarında birikmesi engellenir ve pıhtı oluşumu riski azalır.
    • Kan inceltici ilaçlar. Cerrahınız ameliyat sonrasında, enjekte ya da oral kan inceltici ilaç verebilir. Ne kadar sürede yürümeye başladığınıza, ne kadar aktif olduğunuza ve genel pıhtılaşma riskine bağlı olarak ameliyat sonrasında birkaç hafta daha kan inceltici ilaç kullanmanız gerekebilir.

Bir fizyoterapist, iyileşme sürecini kısaltmak için hastanede ve evde yapacağınız hareketler konusunda yardım edebilir.

Eklem ve kas hareketlerini geri kazanabilmek için aktivite ve egzersizler hayatınızın düzenli bir parçası olmalıdır. Fizyoterapistiniz güçlendirici hareketlilik egzersizleri tavsiye edecek ve değnek, yürüteç gibi yardımcılarla nasıl yürümeniz gerektiğini öğrenmenize yardımcı olacaktır. Terapi ilerledikçe, yardım almadan yürüme seviyesine gelene kadar bacağınıza verdiğiniz ağırlığı yavaş yavaş artırmanız gerekir.

Evde İyileşme ve Bakım

Hastaneden ayrılmadan önce size ve bakıcınıza yeni kalçaya bakım süreci için tavsiyeler verilir. Rahat bir geçiş süreci için:

    • Yemeği bir arkadaş ya da akrabanızın hazırlaması için plan yapın.
    • Günlük eşyaları bel seviyesine yerleştirin, böylece bir şeyi almak için eğilmek zorunda kalmazsınız.
    • Tuvalet oturağını yükseltmek gibi evde bazı modifikasyonlar yapmayı düşünebilirsiniz.

Ameliyattan sonraki 6-8 haftalık süreçte, kalçanın düzgün bir şekilde iyileştiğinden emin olmak için tekrar muayene olmanız gerekir. İyileşme olumlu şekilde ilerliyorsa çoğu kişi bu aşamaya kadar kısıtlı da olsa normal yaşantılarına devam edebilir.

Kalça Protezi Ameliyatı Sonuçları

Kalça ameliyatı %90’ın üzerinde başarıya sahiptir. Ameliyat öncesi hissettiğiniz acının azalması ve eklemdeki hareket açıklığının artmasını bekleyebilirsiniz fakat ameliyat öncesi yapamadığınız hareketleri yapabilmeyi beklemeyin. Koşma ya da basketbol gibi yüksek impakta sahip aktiviteler hiçbir şekilde doktorun onayından geçmeyebilir. Fakat zamanla rahatça yüzebilir, golf oynayabilir, yürüyebilir veya bisiklet sürebilirsiniz.

Ameliyat Sonrası Süreç

Hastalar ameliyathaneye alındıktan sonra önce uyutulmakta, steril ortam için ilgili bacak silinmekte ve örtülmekte sonrasında operasyon sistemleri kurulmaktadır. Bu ortalama 40 dakika bir zaman gerektirmektedir. Operasyonun deneyimli ellerdeki normal süresi 2 saat civarındadır. Operasyon sonrası hastalar 30 dakika -1 saat arasında ayılma odasında bekletilmekte ve sonra da odalarına alınmaktadır. Dahili sorunları olan veya çok yaşlı hastalarda zaman zaman yoğun bakım ihtiyacı olabilir.

Hastalar odalarına alındıktan sonra 2 saat içinde tamamen uyanık hale gelmektedir. Ağrı, ağrı kesicilerle tamamen kontrol edilebilmektedir. Hastaların (kliniklerde uygulama farkları vardır) içeride biriken kanı boşaltmak için dren, elastik bandaj, bacağa giydirilmiş antiembolik çorap bulunur. 3-4 saat sonra hastalara yemek verilir. Ertesi gün hastalara bir walker yardımıyla kalkmalarına izin verilir. Ayağa kalkmadan önce 5 dakika kadar oturarak başın dönmediğinden emin olunmalı, baş dönerse uzanarak 1 saat sonra ayağa kalkma yeniden denenmelidir.

Hastanede (uygulamalar farklı olmakla beraber) 5-7 gün kalacaksınız. 2. gün fizyoterapist gelerek size yatakta yapmaya başlayacağınız egzersizleri gösterecek. 3. gün yükseltilmiş bir tuvalete oturma- kalkma işlevini yapabileceksiniz. Dreniniz 2. veya 3. gün çekilecek ve pansuman yapılacaktır. İlk 2 gece 38 civarında ateşiniz olabilir, enfeksiyon anlamına gelmez. Enfeksiyon bulguları 3. günde başlar.

Eve döndükten operasyon sonrası 10. gün sonuna kadar bacağınızı uzatarak yatabilir veya oturabilirsiniz. Yemek için ayağınızı yere koyarak oturabilir ve ihtiyaçlarınız için walker aracılığı ile dilediğiniz kadar kalkıp yürüyebilirsiniz.. Bu dönemde antiembolik çorabı kesinlikle çıkarmayın. Egzersizlerinizi aksatmada her gün tarif edildiği şekilde yapınız. Bu sırada kan sulandırıcı ilacınızı kullanmayı aksatmayınız ve ağrınız olursa ağrı kesicinizi alınız. Dikkat; ateşiniz 38 derece üzerine çıkar, dizinizde, bacakta ağrı-ayak parmaklarınızda şişme olursa doktorunuzu derhal arayın.

15. gün yaranız doktorunuz tarafından görülecektir ve uygunsa dikişleriniz alınır. Dikiş alındıktan sonra fizik tedavi başlanır. Fizik tedaviniz genellikle haftada 3 gün olmak üzere 3. ayın sonuna kadar devam edecektir. Fizik tedavi operasyon gibi deneyimli fizyoterapistler tarafından yapılmalıdır. Sonuçta kaliteli fizik tedavi en etkili faktörlerden biridir.

3.hafta sonunda yürütecinizi bırakıp bir bastona geçebilirsiniz. Bastonu sağlam tarafınızda kullanmalısınız. İki taraflı operasyon olmuşsanız yürüteci 6. haftaya kadar kullanabilirsiniz. 6-12 hafta içinde bastonunuzu tamamen bırakabilirsiniz. Kendinizi güvende hissediyorsanız uzun süreler baston kullanabilirsiniz. 8. haftadan sonra daha aktif olabilirsiniz, araba kullanabilirsiniz fakat sportif aktivite halen yasaktır. 4. ay sonunda fizyoterapistiniz sportif aktivitelere yavaş yavaş başlatabilir. Tam spora dönüş 6 ay sonundadır.