Diz Protezi Nedir?

diz-proteziDiz protezi, diz eklem kıkırdağının ileri derecede bozulması sonucu gelişen diz kireçlenmelerinde tercih edilen tedavi yöntemidir. Bu ameliyatta, bozulan eklem yüzeyleri tekniğine uygun olarak kesilip çıkarılır ve yerlerine protez dediğimiz suni yüzeyler yerleştirilir. Diz protezleri metal ve plastik parçalardan üretilmiş olup diz fonksiyonunu taklit ederler.

Protezin esas kısmı titanyum veya kobalt-krom metal alaşımından, ara parçası polietilenden oluşur. Günümüzdeki teknolojik gelişmelere paralel olarak tasarım ve kullanılan maddelerde gelişmeler sağlanmış, tedavi sonuçları daha başarılı hale gelmiştir.

Protezin uygulanacağı hastalarda ön ve arka çapraz bağ tam sağlam olmalı ve dizin protez uygulanmayacak kısmında en ufak bir problem bulunmamalıdır. Bu şartın olmadığı ve osteotemiye de uygun olmayan hastalarda total protez tercih edilmelidir. Sadece diz kapağı ile femurun ön yüzü arasındaki eklem kireçlenmişse bu yüzeyleri değiştirmeye yönelik kısmi protezler (parsiye) vardır. Ancak bu tip olgular son derece nadir görüldüğünden çok fazla uygulanma sahası bulamaz. Doğru seçilmiş hastalarda yüz güldürücü sonuçlar verir.

Hangi Hastalara Total Diz Protezi Uygulanabilir?

Diz eklemi çeşitli sebeplerle (osteoartrit, romatoid artrit, osteonekroz) hasarlanmış hastalarda, gündelik yaşam aktivitelerini kısıtlayan ağrı, eklem hareketinde azalma varlığında total diz protezi uygulanabilir. Kireçlenme sonucu oluşan diz eklemi hasarı en sık protez ameliyatı sebebidir. Ameliyata karar verilmeden önce ilaç tedavisi, enjeksiyon ve fizik tedavi egzersizleri gibi yöntemlerin denenmiş olması gereklidir. Genellikle orta yaşı geçmiş hastalara uygulanan bir ameliyattır. Protez uygulaması 55 yaş ve sonrasında yapıldığında ömür boyu kullanmak mümkün olabilir. Ancak daha genç yaşlarda yapıldığında zamanla protezde eskime nedeniyle ikinci bir protez değiştirme ameliyatı gerekebilmektedir.

Kural olarak diz kireçlenmesi olan her hasta ayrı değerlendirilmelidir. Hastaya protez ameliyatının önerilmesi için üç soruya evet cevabı alınması gereklidir;

total-diz-protezi

  • Ağrı ya da acı gece uyumaya engel oluyor mu?
  • Dizdeki acı nedeniyle yürümede zorlanılıyor mu?
  • Dizdeki acı nedeniyle merdiven çıkmada zorlanılıyor mu?

Protezin Ömrü Nedir?

Protezin yapısı gereği bazı parçalar sürtünmektedir. Bu durum zaman içinde sürtünen parçaların aşınmasına ve protezde gevşemelere sebep olabilir. Eğer operasyon deneyimli bir cerrah tarafından ileri teknoloji ürünü malzeme ile yapılırsa, protezin dayanma süresi 20-25 yıl civarındadır. Çeşitli sebeplerle gevşemiş ve aşınmış protezlere ikincil bir revizyon ameliyatı gerekebilir. Revizyon ameliyatları cerrahi teknik olarak daha güç ve komplikasyon oranları yüksek olsa da sonuçları başarılıdır.

Hastalarımızın en çok merak ettiği konu protezinin kaç yıl dayanacağıdır. Bu başlıca 3 faktöre bağlıdır.

Birincisi; Protez ameliyatını yapan doktorun bu konudaki deneyimleri,

İkincisi;  Kullanılan protezin kalitesi ve dayanıklılığı,

Üçüncüsü;  ise hastanın protezini kullanma biçimidir. 100 kilo üstü ve çok aktif bir yaşam (yorucu sporlar, ağır iş koşulları, sık sık düşme, çok fazla atlayıp zıplama vb) süren kişilerde protez ömrünün 5 yıl kadar azalması beklenebilir. Buna rağmen tamamen ağrısız ve diz bükülmesinin 90 dereceden fazla olduğu ortalama 20 yıllık konforlu bir yaşam süresi elde edilir.

Protez ömrünü doldurduğunda ağrı yapmaya başlar ve şikayetler zamanla ilerler. Buna neden protezin gevşemesi ve aradaki plastik benzeri materyalin aşınması olabilir. Bu durumda protezin aşınan ve gevşeyen parçaları revizyon diz protezi denilen daha komplike bir ameliyatla değiştirilir.